Dikişsiz örme teknolojisi

Dikişsiz örme makineleri, dikiş içeren üretimi eski moda haline getirerek, kumaşların parçalar halinde üretilmesi ve daha sonra birleştirilmesi ihtiyacını ortadan kaldırıyor.

Sinem KAHVECİ
Tekstil Mühendisi, Araştırma Uzman Yardımcısı


Dikişsiz üretim tekniği, hazır giyim sektöründe devrim yarattı ve dünya çapında yeni moda trendi olmayı başardı. Dikişsiz ürünler, hem üretim aşamasında hem de son kullanıcılar için birçok avantaj sunuyor. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
• Daha az dikiş ve dikiş ipliklerine uygulanan terbiye işlemleri maliyetinin ortadan kalkması
• İşçilik maliyetinin azaltılması
• Üretim şemasındaki makine sayısının azaltılması
• Enerji maliyetlerinin azaltılması
• Teslim zamanının kısaltılması
• Düşük iplik ve kumaş stoğu
• Örme sırasında farklı iplik tipleri arasında dikişsiz geçiş yapabilme
• Performansın artırılması için vücudun farklı bölgelerine özel katmanlı yapılar ekleme
• Vücudun farklı bölgelerine farklı esneklik verebilme
• Giysinin konfor ve dayanıklılığını artırma
• Beden ile daha iyi uyum sağlama
Başlangıçta yola iç çamaşırları, çorap ve eldivenlerle çıkıldı ancak bugün spor ve plaj kıyafetleri, medikal giysiler, trikolar ve diğer hazır giyim ürünleri de bu teknolojiyle üretiliyor. Dikişsiz ürünler, vücudu iyice sararak ikinci bir cilt görevi görmesi, performansı artırıcı konfor ve destek sağlaması sebebiyle iç ve dış spor giyim ürünlerinin üretiminde çokça kullanılıyor.
Dikişsiz örme teknolojisi, giyim endüstrisinde farklı kategorilerde hızla gelişse de, spor pazarına girişi daha geç oldu. Günümüzde yaşam tarzı haline gelen spor, örme endüstrisi için önem arz ediyor. Dikişsiz örme ürünleri, spor alanında sınırları aşan ve uygulamaları modanın parçası olmayı başarabilen bir konsept haline geldi.

Spor giyim için önemli
‘Dikişsiz giysi teknolojisi’, atkılı örme alanında geliştirilmiş son teknoloji olarak kullanılıyor. Dikişsiz teknolojiler bugün, spor giyimde vücudu saran giysiler yapmak için zorunluluk olarak kabul ediliyor ve dikişsiz üretim dışında bu açığı kapatabilecek alternatif bir teknoloji bulunmuyor. Yuvarlak dikişsiz örme makinesinde örülen tüp kumaş, farklı desenlerin kombinasyonuna sahip olabiliyor. Spor ve performans giysisi teknik tasarımında, yeni ve önemli bir kavram olan ‘vücut haritalandırması’nı (body mapping) desteklemek için farklı yapı ve niteliklere sahip giysi panelleri ve bölgeleri kullanılıyor. Bu kavram, insan vücudunun faaliyet seviyesini ve çevreye verdiği tepkilerdeki bölgesel değişimi dikkate alıyor. Örneğin, insan bedeninde koltukaltı, sırt gibi daha fazla terleyen bölgelerde, giysinin teri dışarı daha rahat atabilmesini sağlayan gözeneklere sahip file yapı kullanılıyor. Koşu, bisiklete binme ve tırmanma gibi sporlar için dikişsiz spor kıyafetler, güçlendirilmiş örme yapılar sağlayarak dayanıklılığı artırıyor. Bu teknoloji kullanılarak, bir file yapı, jarse örgüsüyle, rib örgüsüyle veya jakar örgüsüyle yan yana yerleştirilebiliyor. Böylece konfor özellikleri artırılmış, yüksek performans giysileri tasarlanabiliyor. Dikişsiz örme tüm bu özellikleri aynı anda verebilen teknoloji olma özelliğini taşıyor.

Teknolojiyi de değiştiriyor
‘Dikişsiz’ üretim yapan makineler de tekstil makineleri sektörü için devrim niteliğinde. Dikişsiz üretim konusunda öncülük eden Santoni, desen ve renk tasarımında daha fazla esneklik sunan modelleriyle, dikişsiz üretim makinelerine odaklandı. Şu anda, farklı tipte makineleriyle, çeşitli piyasa gereksinimlerini karşılamak için tekstil segmentlerinin çoğunu kapsayan tek grup olma özelliği taşıyor.
Kalite birimi sürekli olarak tüm makineleri ve bileşenlerini izliyor. Bu kontroller, ürünün tasarımından başlayarak, müşteriye teslim edilmesine kadar tüm süreci kapsıyor.
İsviçre merkezli tekstil makineleri üreticisi Staubli de çorap ve dikişsiz örme makineleri için elektronik kontrol sistemleri, kolay kişiselleştirme, biçimlendirme ve programlama gibi makine yazılımlarını geliştirme üzerine çalışmalar yapıyor.
Teknolojik gelişmelerin çok büyük bir hızla üretim süreçlerini değiştirdiği günümüzde; yüzyıllardır tekstilin olmazsa olmaz parçaları, yerlerini yavaş yavaş başka alternatiflere bırakacak gibi görünüyor. Dikişsiz teknolojiler, terbiye süreçlerini elimine eden özellikli ipliklerden üretilen kumaşlar gibi yenilikler, tekstilde tedarik zincirini kökten değiştirebilir.